Marka Yönetimi arşivleri - Goodjob Marka Danışmanlığı

Marka Danışmanı Şirket Büyümesine Nasıl Katkı Sağlar?

goodjob — Sun, 03 Jan 2021 21:22:53 +0000

Marka danışmanı, şirketlerin büyümesinde çok önemli bir role sahiptir. Peki, marka danışmanı ne tür bir hizmet sunar ve şirket büyümesine nasıl katkı sağlar?

Marka Danışmanı Kimdir?

Marka Danışmanı veriyi analiz edebilme, neden sonuç ilişkilerini kurabilme ve kullandığı bazı teknik metodolojilerle strateji geliştirebilme kabiliyetine ve bilişsel esnekliğe sahip insanlardır. Bugün bir marka danışmanı olmak için örgün bir eğitim programı bulunmuyor. Büyük çoğunluğu profesyonel hayatta edindiği tecrübelerle markalara yol arkadaşlığı yapıyor. Bu nedenle iyi bir marka danışmanı olmanın en temel şartı belirli yetkinlikleri barındırmaktır. Bu da yetmez, zaman içinde bunları geliştirmiş olmak. Başarılı marka danışmanlarının yetkinlik profillerine baktığımızda bazı kabiliyetleri aynı potada eritebilmiş insanlar olduklarını görürüz. İnsan ve toplum psikolojisini anlayabilen, sosyal ve kültürel etkileşimleri gözlemleyebilen insanlardır. Öte yandan veri analizinde kullanılan analitik zekaya da sahiptirler. İşlevsel yaratıcılık sağlayacak fikir oluşturma ve hayal gücü kapasitesi olan kişilerdir. Daha da önemlisi bulunduğu coğrafyanın ve şartların önemi kavrayabilme yeteneği sergileyen profillerdir.

Deneyimli bir marka danışmanı şirkete şunları sağlar;

Birçok farklı sektörde çalışma geçmişi vardır. Şirketin içinde bulunduğu ve bazen sektörün kangren olma noktasına gelmiş kronik sorunlarına dışarıdan bir göz olarak veya başka sektörlerdeki öğrenimleri ile taptaze çıkışlar bulur.
Marka danışmanı şirketlerin içinde bulunduğu olumlu veya olumsuz her durumu zamanlaması belirlenmiş bir proje olarak ele alır. Dolayısıyla şirket çalışanlarının çözümsüz gördüğü sorunlar veya hep devamı gelecekmiş gibi sanılan başarılı durumlar bir marka danışmanının gözünde proje odaklı ele alınır. Marka danışmanı herhangi bir durumun sonunda bir sonuç (tespit) elde etmesi gerektiğini bilir. Hiçbir olumsuzluğu çözümsüz, hiçbir iyi gelişmeyi(başarıyı) plansız bırakmaz. Şirket bu sonuç odaklı yaklaşım sayesinde bazen senelerce çözümsüz veya plansız kalabilecek durumlara karşı daha çevik hareket etme avantajını sağlar.
Şirketler, pazarlama departmanlarını mevcut faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu tutarlar ve yıllık performans hedeflerini bu alanlarda belirlerler. Dolayısıyla yıl veya hatta çeyrek içinde alacakları sonuçlara ve bu sonuçları getirecek aktivitelere odaklanırlar. Bir marka danışmanının ise günlük operasyonel faaliyetlerle (iletişim krizleri dışında) çok ilişkisi yoktur. Dolayısıyla şirketlerin operasyonel pazarlama faaliyetleri belirlenen hedeflere ulaşılacak şekilde ilerlerler. Şirket için stratejik öneme sahip yeni ürün/kategori lansmanı, yeni pazarlara açılma veya yeni bir iş kolunda yeni marka yaratma gibi projeler şirketin insan sermayesi gücüne dışarıdan kısa süreli olarak eklenecek bir marka danışmanı ve ekibi ile yürütülür.

Bir marka danışmanı ve ekibinden şu gibi durumlarda yardım alınmalıdır:

Yeni Marka Yaratma:

Yeni marka yaratma süreci modern markalamanın esaslarına ve pazarın şartlarına göre yürütülmelidir. Aşırı rekabeti artık hemen hemen her kategoride görüyoruz. Günümüzde şirketler bu rekabeti ancak markaların soyut güçleri ile alt edebilirler. Dolayısıyla yeni marka yaratma girişimlerinde tüm süreçlere yön veren bir marka danışmanıyla çalışılmalıdır. Bu süreçlerde bir marka danışmanı ile çalışılması şirketlere azımsanmayacak seviyede tasarruf sağlar. Bir marka danışmanının yukarıda saydığım özellikleri sayesinde şirket, bütçe ve kaynaklarını öncelik planlaması dahilinde harcar. Tekil aksiyonlar yerine hep resmin tamamına bakılır. Bu sayede ürün geliştirme, portföy stratejisi, marka ismi, kimlik ve ambalaj tasarımı ve reklam-iletişim gibi alanlarda hata veya israf olabilecek harcamalardan kaçınılır.

Çoğu zaman yeni marka yaratma, yeni bir kategori girişi veya aynı kategoride ürün genişlemesi için alt marka ve premium marka yaratma olarak karşımıza gelir.

Tüketici Araştırmaları:

Bu alan marka danışmanlığına da son 4-5 yılda sirayet etmiş bir alandır. Artık tüketici araştırmaları geleneksel araştırma şirketlerinin anket soruları veya yönlendirmeli fokus grup çalışmalarına bırakılmamalıdır. Daha yüzeysel ve genel geçer bulgular için tabiki geleneksel araştırma şirketleri ve çözümlerinin kullanılması mümkün. Ama bugün bir satın alma noktasında karar verme problemini çözmek için çok daha derin metodolojiler ve multidisipliner yaklaşımlar kullanmak gerekmektedir. Günlük maruz kalınan reklam mesajı sayısını bir düşünün. Müşterinin ilgisinin gittikçe azaldığı/kısaldığı düşünüldüğünde, bilinçaltında bulunması muhtemel bir iç görü markanın altın madeni bulması gibidir.

Bu araştırmalar ile çok derin bir müşteri ve pazar analizine ulaşırız. Hedef kitlenin kültürel ve psikolojik satın alma kriterler ortaya çıkar. Bugün bu araştırmalar için bilimin geldiği son nokta olduğunu düşündüğümüz etnografik araştırmalar ve bilişsel terapi (hipnoterapi) araçlarını kullanıyoruz.

Marka Stratejisi Geliştirme:

Markaların tüm iletişim faaliyetlerine yön veren marka stratejileridir. (Değer önerisi, varoluş sebebi, konumlandırma vb). Marka stratejisi yoksa sıfırdan belirlemek gerekir. Pazar dinamiklerine cevap vermeyen geçmiş marka stratejisini güncellemek için bir marka danışmanı ve ekibiyle çalışılmalıdır. Marka Stratejisi geliştirmek ve çıktılarını tutarlı olarak iletişimde kullanmak tüketicinin zihnine kazınmanın anahtarıdır. Tüketicinin zihninde yer almayan markaların marka değeri olduğu söylenemez.

Bir markanın, tüketicisinin problemini tespit etmesi ve ona bir çözüm bulması artık kesinlikle yeterli değildir. Bugün bizi bilimin getirdiği son noktada Marka Stratejisi geliştirirken psikoloji biliminin tanımladığı duygu setlerinden yola çıkıyoruz. Herhangi bir kategoride herhangi bir satın alma için… Önce müşterinin içinde bulunduğu acı noktasını doğru duygu setleri ile tespit edip, markanın o duygu setini hangi yönde dönüştürmesi gerektiğini saptıyoruz. Bugün duygu dönüşümünden bahsetmeyen marka strateji dokümanlarının gerçek hayatta bir karşılığı olmadığı açıkça görülmektedir. Bu çalışmalar ile markanın anayasası niteliğinde, bireysel görüşlerden (Yönetim Kurulu, Şirket sahibi, Pazarlama Yöneticileri, Marka Danışmanı vb.) uzak, evrensel olan uygulanabilen Marka Anayasası veya Marka Evi dokümanı oluşur.

Marka Değeri (Brand Equity) Denetimi:

Bazen marka danışmanına aktif bir geliştirme yapmaz. İşler iyi giderken marka ve pazarlama denetimi yaptırmak şirketlerin uzun vadede meyvesini aldığı bir çalışmadır. Markalar için işler iyi giderken (karlı büyüme dönemleri) bu dönemin süresini uzatmak hedeftir. Haliyle potansiyel kazancı da maksimize etmek için başvurulan bir yöntemdir. Bu çalışmada, marka danışmanı ve ekibi şirketin pazarlama aktivitelerine odaklanır. Tüketici ile kurulan bağa ve ciro kanallarının uzun süreli sağlığı üzerine çalışır. Yönetim Kuruluna, şirket sahibine veya pazarlama departmanı yöneticilerine objektif bir gözle raporlama yapar. Bu raporlamalarda nelerin sağlıklı olarak iyiye gittiği ve nelerin gelişmesi gerektiğine dair tespitler yer alır. Şirketlerde işler iyiye giderken yönetimin ve çalışanların zafer sarhoşluğu ender görülen bir şey değil.

Marka Danışmanı Şirket Büyümesine Nasıl Katkı Sağlar? yazısı ilk önce Goodjob Marka Danışmanlığı üzerinde ortaya çıktı.

Marka Danışmanlığı Markanıza Ne Katar?

goodjob — Sun, 24 Mar 2019 21:07:51 +0000

Marka danışmanlığı bir meslek haline geleli çok olmadı. Halen ne olduğuna ve ne fayda sunduğuna dair net bir algı oluşmuş değil.

Marka Danışmanlığı Optimize Eder

Marka danışmanlığı hizmetinin en temel faydası markalaşma süreçlerini ve pazarlama faaliyetlerini optimize etmesidir. Bu optimizasyon bir kaç boyutun bir arada çalışmasıyla şekillenir. Markaların ve onlara sahip olan şirketlerin kaynakları sonsuz olmadığı için o kaynakları en verimli sonucu elde etmek için harcamak bu işin en temel faydasıdır. Bu nedenle de marka danışmanlığı hizmeti markaya has, marka özelinde, markanın dünyasına uygun sonuçlar üretmeyi gerektirir.

1. Doğru Marka Stratejisini Belirlemek

Bir marka, ona sahip olan şirketin iş stratejilerinin ışığında ve ona yön vererek güçlenir. Güçlü bir marka için doğru kararları vermek ve bu kararlar nezdinde bazı şeylerden vaz geçmek gerekir. Bir ürüne ya da hizmete dair tüm vaatleri ve değerleri sahiplenmeniz pek mümkün değildir. Özellikle pazara yeni giren bir marka için bir cephe açmak şarttır. Kaynaklar sınırlı olduğu için bu kaynakları optimum şekilde kullanmak ve markanın pazar liderliğine kadar gidebilecek bir alandan işe başlamak gerekiyor.

Belki pazardaki dev markalar pek çok vaadi ve değeri sahiplenebiliyor olabilir. Pazardaki penetrasyonundan aldığı güçle de bunu hızlıca müşterilerine ulaştırıyor olabilir. Ancak her marka bu lükse sahip değil. Çok paranız varsa süreç biraz hızlanır ancak doğrudan maddi kaynaklarla da ilişkili bir konu değil.

Markaların neyi tercih ettikleri kadar neden vaz geçtikleri de önemlidir. Ürün stratejisi, fiyatlandırma stratejisi, kanal stratejisi ve iletişim stratejisi başta olmak üzere tüm alanlarda doğru stratejinin belirlenmesi şirket içinde de verimlilik sağlar. Örneğin Ar-Ge verimlilikle yerine tasarıma odaklanabilir, enerjisini ve parasını daha çok bu alanda harcayabilir.

Mesela Alaçatı Muhallebicisi için yarattığımız strateji, menüde nelerin bulunması gerektiğini ve nelerin asla bulunamayacağını belirlemiştir. Bu zaman içinde şirket çalışanları için de bir kılavuz oldu. İnsanlar önüne çıkan alternatifleri ya da fırsatları “Bu bizim markamıza uygun değil” diyerek reddedebiliyor. Bu büyük bir avantaj.

2. Doğru İş Ortağını Bulmak

Marka danışmanlığının en önemli ikinci faydası pazarlama ekosistemi içinde yüzlerce, binlerce iş ortağı arasından markaya en uygun olanını bulmaktır.

Her marka ve markanın ihtiyaçları farklı doğrular yaratır. Bu nedenle markanın dünyasına ve ihtiyaçlarına uygun iş ortaklarının belirlenmesi çok önemlidir. Marka danışmanı, daha önce defalarca benzer süreçleri farklı koşullarda yaşadığı için iş ortağı – marka uyumunu doğru analiz eder ve optimum çözümü bulur.

3. Doğru Brifi Vermek, Çıkan İşi Doğru Okumak

Marka danışmanı, markaları ve ajansların kurtarıcısıdır. Ajanslar genelde bir marka danışmanının işin içinde olmasından memnundur (değilse de olmalıdır). Zira doğru brifi oluşturmak, ajansın yaratıcılığını belirli bir alana kanalize eder. Bu sayede marka sahibi ortaya çıkan yaratıcı işi “beğeniler” çerçevesinde değil, stratejiler çerçevesinde değerlendirir. Ajans ise yaptığı işin doğru bir şekilde değerlendirileceğinden daha emindir.

Örneğin geçmişte yeni yaratacağımız bir marka için, ülkenin en iyi ve popüler kurumsal kimlik tasarım ofisine verdiğimiz brifte şöyle bir ifade yer alıyordu:

“Logonun turuncu olması gerekiyor. Çünkü pazarda bu rengi kullanan hiç bir rakip yok. Öte yandan markanın stratejisi ve kişiliği ile de çok iyi örtüşüyor.”

Sonuçta ajans 6 alternatif kurumsal kimlik tasarımı gerçekleştirdi ve hepsi de turuncu idi. Ajans kendi yaratıcılığını logonun diğer unsurlarına odaklamıştı ve turuncunun farklı tonlarını alternatifler olarak sunmuştu. Sonuçta seçilen logo ve yaratılan marka ise bu.

4. Doğru Yatırım Yapmak

Sonuçta marka için verilen her karar ve yapılan her çalışma bir yatırımdır. Bu yatırım için para, emek ve zaman başta olmak üzere pek çok kısıtlı kaynak kullanılır. Marka danışmanlığı hizmeti bu yatırım en doğru şekilde yapılmasını sağlar.

Esasen her alanda ideal bir danışmanlık insanları risklerden ve gereksiz maliyetlerden korumayı sağlar. İyi bir marka danışmanı ise aldığı paranın karşılığını fazlasıyla markaya kazandırır.

Tek Şart

Burada tek bir şart söz konusudur. Marka sahipleri marka danışmanlığı gibi “lüks” sayılabilecek bir hizmet alırken bunu bir restoranda aldığı hizmet gibi görmemelidir. Marka sahipleri ve marka için çalışan herkes bir takım olduğunun farkında olmalı. Birlikte bir duvar inşa ediyorlar gibi hissetmeli. Zira marka danışmanı fikirleri ve deneyimleri ile yol gösterebilir ancak markanızı sizden daha iyi bilemez ve sizden daha iyi de yönetemez. Yani işinizi sizden iyi bilmesi mümkün değildir.

Marka Danışmanlığı Markanıza Ne Katar? yazısı ilk önce Goodjob Marka Danışmanlığı üzerinde ortaya çıktı.

Lider Marka Stratejisi

goodjob — Wed, 01 Feb 2012 19:31:46 +0000

Goldfish Leading School — Image by © David Aubrey/Corbis

Merhabalar, Bu ara pek çok lider marka stratejisi vakasına kafa yormamız gerekti. Lider markalarla takipçilerinin stratejileri arasında büyük farklılıklar mevcut. Bu çok özel bilgiyi de sizlerle paylaşmakta bir sakınca görmedim. Neticede bilgi paylaştıkça çoğalır derler

Sevgili arkadaşım ve iş ortağım Eren Özata benzer bir konuda önemli bir yazı kaleme almıştı (Marka Oyununda 2,5 Kuralı). Orada da bahsettiği gibi lider marka rolleri, mücadeleci marka rolleri ve takipçi marka (Ya da markalar, yani diğerleri) rolleri farklılık gösterir.

Lideri Tüketici Seçer

Ben liderim demekle lider marka olunmaz. Lider markanın kim olduğuna tüketici karar verir. Bu lider marka stratejisinde önemli bir noktadır. Bilgisayar dünyasında IBM, Türkiye GSM sektöründe Turkcell, süt sektöründe Sütaş lider markadır. Bunun aksini kendileri de rakipleri de iddia edemez. Lider marka liderliğini belirli aralıklarla ilan eder. Mesela Turkcell “34 miyon Turkcellli” ifadesini kullanır. Turkcell’i ilk olması, pek çok yeniliği ilk yapması ve abone sayısının en çok olmasından ötürü herkes lider kabul ettiğinden lider kıyafeti Turkcell’in üzerine tam oturur. Vodafone için “13 milyon Vodafonelu” ifadesini kullanmak ise çok saçmadır.

Lider Ne Yapar?

Tüketiciye hayat felsefesini anlatır ve onlara hayaller kurdurur
Lider marka stratejisi kategoriyi geliştirmeye yöneliktir
Sektörün sorunlarına çözüm bulmaya ve sektördeki değişimlerin öncüsü olmaya çalışır.
Güçlü taraflarını ve rakibinin erişemeyeceği kısımları ön plana çıkarmaya çalışır (Örn: Turkcell’in abone sayısı)
Rakiplerinin ürün ve kategoriyle ilgili ataklarını dikkatle inceler ve münasip dille cevap verir. Yeni bir ürün ya da hizmet söz konusuysa vakit kaybetmeden ürünü ya da hizmeti geliştirir. Büyüklük avantajını kullanarak rakibinin öne geçmesini engeller.
Sürekli yeni ürün ve hizmet üretir.
Sektöre “Know-how” (Bilgi-birikim) üretir.
Başarı hikayeleri anlatır. Geçmişinden beslenir.
Geleceğe ilişkin hayaller anlatır. Gelecekten beslenir.
Toplumsal sorunlara çözüm bulmaya çalışır. Duyarlı davranır. Aldığının bir kısmını topluma geri verdiğini gösterir.
Görünmesi gereken yerde en büyük ve en göz alıcı şekilde görünür.

Lider Ne Yapmaz?

Kendisini tanıtmaya çalışmaz, kendi iç dünyasını çok anlatmaz. Cirosunu, çalışan sayısını, fabrika m2’sini, nereli olduğunu vb. anlatmaz.
Markayı tanıtmaya çalışmaz, bilinirliğini artırma çabası içine girmez
Zayıf yönlerini inkar etmeye çalışmaz ama göstermez de
Rakibim yok demez
Rakibi önemsediğini tüketiciye yansıtmaz, sataşmalarına karşılık vermez. Gerek iletişim materyallerinde ve gerekse basın demeçlerinde rakibinin adını vermez, ima etmez, onunla aynı masaya oturmaz, onunla aynı ringe çıkmaz. Örn: Kemal Kılıçdaroğlu, R. Tayyip Erdoğan’ı düelloya davet eder RTE de gelmez
Büyüklük taslar ama ukalalık etmez (Sektöre göre biraz edebilir Bkz. Power FM).
Her yerde görünmek için çaba sarf etmez. Rakibinden daha küçük veya daha geride, aşağıda görünecekse görünmez.

Peki lider marka stratejisi böyle iken, takip eden markalar ne yapar? O da artık başka yazının konusu…

Herkese iyi hafta sonları ve Goodjob‘lar

Lider Marka Stratejisi yazısı ilk önce Goodjob Marka Danışmanlığı üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal Sorumlu Afrikacılık

goodjob — Thu, 01 Sep 2011 18:39:37 +0000

Sosyal sorumlu olmak bir moda haline geldi. Somali’ye yardım başlığı altında yükselen bir trend var.

Her ne kisvede ve ne amaçla olursa olsun, işin marka ve iletişim tarafı bir yana, Türk iş dünyasının bu duyarlılığı ve iyi niyeti harika bir şey. Tüketiciler de kurumsal sosyal sorumluluğa prim veriyor, olumlu karşılıyor ve halen duyarlı (henüz çok sömürülmemiş durumda). Sosyal sorumluluk projeleri bir markanın iyi niyetini ve insanlığa karşı olan minnetini ifade eder. Bu bağlamda markaya da iletişim yapma fırsatı doğar. Ancak neyin, ne kadar, hangi kanallarla, hangi lügat kullanılarak ve nasıl iletişiminin yapılacağı burada kritik bir noktadır. Arada ince bir çizgi var. Kendini ifade edememekle böbürlenmek arasında ideal bir nokta var. Hem fayda ürettiğinizi anlatmalısınız hem de “Bunu size yaranmak için yapıyoruz.” dememelisiniz. Bu günlerde Somali’ye yapılan yardımları sosyal sorumluluk çerçevesinde yapan Kızılay, İnsani Yardım Vakfı ve Kimse Yok Mu Vakfı gibi kurumlar var. Bu kurumların hayat amacı zaten yardım etmek olduğu için burada bir sorun yok. Ancak bu tip projelere sadece para desteği sağlamak sosyal sorumluluk değildir. Daha ziyade klasik tabirle “Hayır işi”dir.

Markalar bu trende hızlı bir şekilde adapte olmaya çalışıyor

Markalar, sosyal sorumluluk kapsamında yapılan işlerde duygusal karar vermemelidir. Bu genel trende katılmak markalaşma bağlamında birçok marka için ilgisiz ve fark yaratmayacak bir var oluştur. Yokluğunuzu kimse hissetmiyorsa, var değilsinizdir.

Markaların insani yardım kampanyalarını bir PR çalışmasına çevirmeleri etik mi?

Bence bu olayın etik olmasının yanında, sadece para vermenin tüketici açısında PR değeri yok denecek kadar azdır. Bu bir sosyal sorumluluk değildir. Bu “Hayır işi”dir ve bunun PR’ı olmaz. Sosyal sorumluluk dediğimiz şeyin 4 önemli ayağı vardır.

Bunlar Samimiyet, Marka Stratejisine Uygunluk, Sürdürülebilirlik ve Ayrıştırıcılıktır.

Samimiyet: KSS’nin en önemli ayağıdır. Yaptığınız işte ne kadar samimi olduğunuz çok kritik. Hele ki insan hayatını konu alan bir vakayla karşı karşıyaysanız. Afrika’daki açlığa yaptığınız maddi yardım bir sosyal sorumluluk etkinliği değildir.Kaldı ki bu tutum hayır işlerinde mütevazılıktan yana bir tavrı olan Türk insanını rahatsız edebilir. Bunun PR değeri taşıması için bunu sizin organize ediyor olmanız gerekir.
Stratejiye Uygunluk: Yapılan destek markanın konumlandırmasına uygun olmalıdır. Markanın konumuna bir katkı sağlamalıdır. Bazen bazı projeler bazı markalara takım elbisenin altına parmak arası terlik giymiş gibi olur. Yakışmaz. Bu konuda başarılı örneklerden biri Falım’ın Tema ile birlikte sakız ağaçlarını iyileştirme etkinliğidir.
Sürdürülebilirlik: Markayla birlikte anılması için bir projenin uzun yıllar sürecek şekilde desteklenmesi gerekir. Bu örnekte Afrika’ya yapılan yardımlar ramazan ayına özel kalırsa yine büyük bir etki yaratmaz. Kızılay bunu her sene tekrarlarsa onun için anlamlı olur. Sürdürülebilirlik anlamında Afrika örneğinde bu işin doğrusu, bir gıda firmasının sattığı her üründen elde ettiği karın belirli bir bölümünü Afrika’ya yollaması gibi sürekli bir katkı olabilir.
Ayrıştırıcılık: Afrika’ya yapılan yardımlar markayı ayrıştırmaz. Hem sadece para katkısı olduğu için hem de bir çok markanın aynı şeyi yapmasından ötürü burada bir fark yaramanız mümkün değil. Bugün Turkcell’in Kardelenler’i ve Milliyet’in Baba Beni Okula Gönder’i varken eğitime destek vermeniz de çok anlam ifade etmez.

Bunlardan biri eksik olursa masa topallamaya ve üzerine serdiğimiz onca güzel şey kırılıp dökülmeye başlar.

Yardım kampanyaları yapan markaların izlemesi gereken ideal yol nasıl olmalı?

Markalar eğer gerçekten bir değer yaramak istiyorlarsa ya böylesi bir projeyi kendileri koordine edecekler, ya da kendi müşterilerini bu işin içine dâhil etmek için çaba sarf edeceklerdir. Mevcut örnekte ikincisi daha mantıklı. Marka illa ki PR değeri yaratmak istiyorsa mağazasının kapısından giren, ürünlerini ve hizmetlerini satın alan tüketiciyi katkı yapmaya ikna etmeye çalışabilir. Bu katkı kendi yaptığı katkının 20.000’de biri dahi olabilir.

Sosyal Sorumlu Afrikacılık yazısı ilk önce Goodjob Marka Danışmanlığı üzerinde ortaya çıktı.